Bəzən olur ki, daha çox ödəmə edərək aldığımız əşyalarımıza daha həssas yanaşırıq. Məsələn, mobil telefondan bəhs etsək 2500 AZN və 500 AZN lik telefonları misal gətirə bilərik. Bunlar arasındakı qiymət fərqi təbii ki, onlar arasındakı keyfiyyətdən qaynaqlanır. Amma, sual ondan ibarətdir ki, həqiqətən də bu iki məhsul arasındakı keyfiyyət fərqi 2000 AZN qədərdir?
İlk cümlədə bəhs etdiyim kimi siz yəqin özünüzdə də müşahidə etmisiniz ki, çətinliklə əldə etdiyiniz şeylərə qarşı daha həssas davranır, onu bacardıqca qorumağa çalışırsınız. Bəli, bu həqiqətən belədir. Biz daha çətinliklə əldə etdiklərimizə qarşı daha qayğıkeş davranan canlılarıq.Çəkilmiş əziyyət qarşılığı gəlir əldə etdiyimiz üçün, 2500 AZN xərclədiyimiz mobil telefonu 500 AZN xərclədiyimizdən daha dəyərli görür və onu daha çox qorumağa çalışırıq. Bəs biz onu daha çox qoruduqca nə baş verir?
Nümunə üçün avtomobildən bəhs edə bilərik. Əksər vaxtlar “Lada” markalı avtomobillə avropa modeli avtomobillər müqayisə edilir. Bu gün şəhər yollarına nəzər saldıqda da eyni illərdə istehsal olunmuş bu iki model arasında keyfiyyət baxımından fərqi vizual olaraq görə bilərik. Məsələn, 2000-ci il “Lada” markalı avtomobillə “Mercedes” markalı avtomobilin xarici sazlıq vəziyyətinə baxdıqda fərq aydın şəkildə hiss olunur. Bir başqa sözlə, “Mercedes” markalı avtomobil ilkin istehsalındakı görünüşünü qoruyub saxlasa da, “Lada” markalı avtomobillərin əksəriyyəti daha köhnə görünür. Təbii ki, bu iki model arasında keyfiyyət fərqi var. Amma, düşünürəm ki, bu fərq əslində onların görünüşlərindəki qədər böyük deyil. Bəs o zaman nə üçün bu fərq bu qədər böyük görünür və ya “Lada” markalı avtomobil daha tez köhnəlir?
Sahib olduğumuza biçdiyimiz dəyər. Yuxarıda da haqqında
danışdığım səbəb bu iki marka arasında keyfiyyət fərqini əslində olmuş olandan
daha artıq göstərir. Məsələni daha sadə şəkildə izah etsək – “Mercedes” sahibi
avtomobilində kiçik nasazlıq və ya vuruq olan kimi dərhal onu təmir etdirməyə
çalışır. "Lada" markalı avtomobildə isə, əksər vaxtlar vəziyyət fərqlidir. Yəni, "Mercedes" sahibi öz avtomobilinə daha diqqətcil ikən, “Lada” sahibi onun təmir
olunmasına o qədər də maraq göstərmir. Təbii ki, bunun ilk səbəbi onlardan
birinin digərindən daha baha olmasıdır və bu amil baha olana daha çox diqqətcil
olmağı təmin etmiş olur. Eyni zamanda bu iki marka arasında real keyfiyyət fərqi
mövcuddur. Demək, ilk növbədə markalar arasında real keyfiyyət fərqinin olması,
ikinci növbədə isə bizim o markalara yanaşma tərzimiz onlar arasında vizual
görüntünü formalaşdırır. Əslində isə, “Mercedes”lə, “Lada” arasındadı əsl
keyfiyyət fərqi onların hər ikisinə eyni diqqətin göstərilməsi zamanı ortaya
çıxan fərqdir. Yekun olaraq deyə bilərik ki, bəzi şeylərin keyfiyyəti onun
mövcud zaman dilimində necə köhnəlməsi ilə bərabər, həm də bu zaman ərzində
ondan necə istifadə edilməsi ilə də ölçülməlidir. Düşünürəm ki, bu məqaləni bu
kəlamla bitirmək yerinə düşəcək. “Eybəcər xanım yoxdur, baxımsız xanım var”.
Elgün Oruclu.
Has laoreet percipitur ad. Vide interesset in mei, no his legimus verterem. Et nostrum imperdiet appellantur usu, mnesarchum referrentur id vim.
0 comments:
Yorum Gönder