Kitab oxumaq nə üçün önəmlidir. Oxumaq və müxtəlif qaynaqlardan yeni məlumatlar əldə etmək mənim üçün də xoşdur. “Mütaliə et və ya kitab oxu” deyimini gözümüzü açandan eşidirik. Bəs görəsən kitab oxumaq nə qədər önəmlidir?
Hər zaman bildirdiyim kimi yenə də burada
paylaşdıığım fikirlərin mənə məxsus olduğunu bir daha xatırlatmaq istəyirəm.
Razılaşıb, razılaşmamaq sizin öz qərarınızdır.
Universitet illərindən sonra işə həyatına
başlamış və demək olar ki, 7-8 il müddətində kitab oxuma vərdişim bir neçə dəfə
azalmışdı. Mən əsasən bilgi əldə etməkdən xoşbəxt olduğum üçün iş mühitində xeyli
məlumat əldə etməyim bu ehtiyacımı qismən qarşılayırdı. Yəqin ki, birinci
olaraq kitab mənim üçün nəyə görə önəmli olduğunu anlamış oldunuz.
Nə üçün kitab oxuyuruq?
Bilgi əldə etmək. 2023-cü ilin yanvar ayından
etibarən kitab oxumaq vərdişimi geri qaytarmaq qərarına gəldim və həmin il
adına 24 kitab oxumaq üçün məqsəd müəyyənləşdirdim. Kitablardan bəziləri mənə
düzgün yolu göstərsə də bəzilərindən bilgi əldə etdim deyə bilməyəcəm. 24 kitab
hədəfimi 22 kitabda ilin sonuna 1 ay qalmış dayandırdım. Səbəb isə, oxuduğum bəzi
kitablarla digərlərinin və şəxsi düşüncələrimin üst-üstə düşməməsi oldu. Başqa
sözlə, bəzi kitablar mənə bilgi vermədi sadəcə zamanımı daha səmərəsiz keçirməyin
qarşısını aldı. Düşünürəm ki, ilk növbədə hansı kitabı və nə məqsədlə
oxuduğumuzu yetərincə anlamalıyıq. Xüsusi ilə, pisxoloji və dini istiqamətli
kitabları mentor nəzarəti olmadan oxumağın faydasız, hətta bəzən təhlükəli
olduğunu düşünürəm. Əgər zamanınızı kitab oxuyaraq keçirməyi planlayırsınızsa
düşünürəm ki, roman oxumaq ən təhlükəsiz olanıdır. Romanın uydurma olduğunu qəbul
edərək oxuyun və yazılan hər şeyi ciddi qəbul etməyin.
Uğur hekayələrindən danışan kitablardan uzaq
durmaq mənə görə məsləhətdir.
Nə üçün uğur hekayələrindən danışan kitab bəzən təhlükəli ola bilir? Adətən uğur hekəyələrində uğur qazanmış adamların müsbət vərdişlərindən bəhs edilir. Məsələr, “X” şirkət sahibi hər gün saat 5 də yuxudan oyanır, idman edir, sağlam qidalanır və gün sonunadək özünü gümrah hiss edir. Bu səbəbdən də həmin biznesmenin uğuru bu və buna bənzər aktivliklərlə əlaqələndirilməyə çalışılır. Amma, nəzərə almaq lazımdır ki, sizin həyat standartlarınız buna cavab vermirsə uğurlu olmaq üçün bu yolu yoxlamağa dəyməz. Məsələn, həmin o uğurlu biznes sahibinin geniş və yaşıllıqlarla örtülmüş həyəti, özünün fitnes zalı, hovuzu, bütün ehtiyaclarla təmin olunmuş mətbəxi, onu işə aparan sürücüsü və işə gedərkən bankda olan mülkündən gündəlik əldə etdiyi faiz gəliri var. O, işdə sizin kimi kreditini ödəmək üçün günün yarısını fikirli halda keçirmir (əlbəttə ki, o da bu nöqtəyə asan gəlməyib və məncə önəmli olan onun yaşadıqları stress, çətinlik və ağıllı qərarlarından danışan kitablardır) və ya onun hər gün səhər oyanmaq üçün bir sıra motivasiya edici amilləri var. Məsələn, hər gün saat 5 də oyandığınız halda Bakı şəhərində nə edə biləcəyinizi düşünün. 1 saat gəzinti etdiniz. Daha sonra? Yəni, uzun sözün qısası 5 də oyanaraq özünüz üçün faydalı məşğuliyyətlər tapa bilirsinizsə bu əladır. Amma, boş zaman keçirəcəksinizsə boşuna yuxunuza haram qataraq özünüzü fərli təbəqənin adamları ilə müqahisə etməyə çalışmayın. Əks halda yoxlayacaqsınız və davam edə bilməyəcəksinizsə uğursuzluğunuzu şüuraltı olaraq buna bağlayacaq, daha da həvəsdən düşəcəksiniz. Əgər yoxlamayacaqsınızsa bu zaman da yoxlamadığınız üçün ruhdan düşmüş ola bilərsiniz. Ona görə, düşünürəm ki, hər təbəqənin öz həyat şəraiti var və ayağımızı yorğanımıza görə uzaqsaq daha faydalı olar. İlk öncə özünü yaşayacağın həyat şəraitinə hazır vəziyyətə gətir, sonra isə o həyatı yaşamağa başla.
Hər kitab nə üçün oxunmamalıdır?
“Mütaliə et və ya kitab oxu” deyimi
yuxarıda da bəhs etdiyim kimi, uzun illərdir eşidirik. Amma, düşünürəm ki, bu
deyim bir qədər sözdəki haqlılıq payını itirib. Cümləni “Mütaliə et və ya yaxşı
kitab oxu” şəklində əvəzləsək daha doğru olar. Çünki, 20-30 il öncə
televizyaya, qəzetlərə, KİV-lərə senzura olduğu kimi, kitablara da senzura var
idi. Razıyam ki, bu senzuranın mənfi tərəfləri də az olmayıb. Amma, hazırki vəziyyətdə
nəşriyyatlar azad şəkildə (qatı radikallıq, dini mövzu və bənzəri xaric) istənilən
mövzuları, fikirləri nəşr edə bilirlər. Buna görə də, bəzən kitab oxumaq mənasız
biri ilə danışmaq və ya mənfi fikirli təsirə məruz qalmaqla eyni ölçülə bilər.
Çalışaq ki, oxuduğumuz kitablarla bağlı öncədən rəylər toplayaq və ya xoş
olmayanlarını yarıda qoyaq.
Oxumaq beynimizə necə təsir edir?
Video izləmək və ya mövzunu dinləməklə hər
hansı bir mətnə hakim olmaq, o mətni oxuyaraq bilgi əldə etməkdən beynimiz
adına daha az faydalıdır. Çünki, video izlədikdə demək olar ki, beynimiz
maksimum dərəcədə hazır informasiya əldə edir. Amma, kitab oxuduqca kitabın səhifələrindəki
yüzlərlə hərif gözümüz tərəfindən hər dəfə görüldükcə, o hərfin təsbit edilməsi
ilə bağlı informasiya beynə öütürülür. Nəticədə bir səhifədə biz beynimizə yüz
dəfələrlə siqnal ötürmüş oluruq. Bu isə beynimizin işlək və operativ qalmasında
faydalıdır.
Kitab bizə başladığımız işi bitirməkdə səbrli
olmğı öyrədir.
Əlinizə aldığınız bütün kitab başlamadan
bitməyəcəkdir. Bütün səhifələrini və hərflərini oxumadığınız kitab bitmiş sayılmaz.
Yəni, başlamadan bitməyəcək olan bu iş, sizə “dama-dama göl olar” deyimini göstərəcəkdir.
Video informasiyalarda önə verərək, sürəti artıraraq zaman qazanmış ola bilərik.
Amma, kitabı bütün cümlələrini ziyarət etməyə məcbursunuz (əgər həqiqətən niyyətiniz
oxumaqdırsa). Ona görə əsasən günümüzdə “Z” nəsli dediyimiz nəsil, müəyyən işdə
uzun müddət davam etməkdə çətinlik çəkir, eyni telefonu davamlı istifadə etmək
ona darıxdırıcı gəlir və ya xırdaçılıq istəyən peşələrə o qədər də maraqlı
deyillər (hər birinə aid deyil). Çünki, video informasiya və ya səsli məlumat
bolluğu bizi sürətli istehlaka təhrik edib və rahatlığa öyərşdirib. Düşünürəm
ki, kitab oxumaq bizə başladığımız işin başlamadan bitməyəcəyini amma,
başladıqdan sonra isə, bitəcəyini aşılamış olur.
Kitab bizi qoruyur.
Kitab oxuyaraq keçirdiyimiz zaman dilimində
internetin zərərli aslılığında uzaq durmuş oluruq. Düşünürəm ki, oxumaq buna
görə vərdiş ediləsi seçimlərdən olmalıdır. Faydalı kitab bizə həm bilgi verməklə
bərabər, həm də bizi internet mühitinin zərərli informasiyalarından qoruşum
olur.
Kitab oxumaq qeyri-iradi olaraq bizə status
qazandırır.
Bəzi davranışlar var ki, o davranışlara fərd
olaraq ehtiyacımız olur. Bəzilərinə isə, onu vərdiş halına gətirənədək süni şəkildə
ehtiyacımız var. Kitab oxumaq sizin özünüzə inamınızı bərpa edəcək və faydalı
insan olduğunuz güvənini verəcəkdir. Düşünürəm ki, başlanğıcda süni də olsa
özünüzü buna məcbur etməlisiniz. Özünü tapmaq ehtiyacı hər kəsdə var. Yetərki sən
başla, davamı gələcək.
Elgün Oruclu.
Has laoreet percipitur ad. Vide interesset in mei, no his legimus verterem. Et nostrum imperdiet appellantur usu, mnesarchum referrentur id vim.
0 comments:
Yorum Gönder